De bal vasthouden als einde van je qigong oefeningen

Bij het einde van een qigong reeks oefeningen wordt traditioneel een zhan zhuang houding aangenomen, meestal Cheng Bao Zhuang (抱|球|桩) of Hou de Bal Vast. Bij deze oefening gebeurt het wel dat je in je vingers en handen sensaties van aantrekking en soms ook afstoting ervaart. Wat is hier aan de hand?

Wanneer je een Qigong-reeks afrondt en de Cheng Bao Zhuang-houding aanneemt, gebeuren er op zowel fysiologisch als energetisch niveau een aantal specifieke dingen die je zowel vanuit de wetenschap als vanuit de visie van de traditionele Chinese Geneeskunde kan duiden:

Wetenschappelijk bewezen (Fysiologie & Biologie)

• Microcirculatie: Door de statische, ontspannen houding en de zwaartekracht openen de haarvaten in de handen zich maximaal. Dit zorgt voor een meetbare stijging in bloedvolume en temperatuur, wat de zenuwuiteinden (receptoren voor warmte en druk) prikkelt. Dit vertaalt zich in het brein naar een gevoel van 'vulling', tinteling of druk.
• Neurologische feedback: Omdat je handen bewegingsloos recht tegenover elkaar staan, reageren de overgevoelige zenuwen op de kleinste thermische (warmte) en microscopische bewegingen (spiertrillingen) van de andere hand. Je hersenen interpreteren die subtiele interactie als een 'veld' of weerstand tussen de handen.
• Geest-lichaam connectie: Wetenschappelijk onderzoek naar mindfulness en Qigong laat zien dat gerichte aandacht (Yi) de bloedtoevoer naar specifieke lichaamsdelen via het autonome zenuwstelsel daadwerkelijk kan reguleren.

Traditioneel Chinees Model (TCM & Energetica)

• Qi en Meridianen: De TCM stelt dat deze sensatie de daadwerkelijke stroming van vitale energie (Qi) is die buiten het lichaam treedt (Wai Qi). De wetenschap heeft het bestaan van meridianen of een universele levensenergie nooit objectief kunnen aantonen.
• Laogong Poort: Binnen de TCM staan de handpalmen bekend als het Laogong-punt (Pericardium 8), een belangrijk knooppunt voor het uitzenden en ontvangen van energie. Wetenschappelijk is dit simpelweg een anatomische locatie met een hoge dichtheid aan zenuwen en bloedvaten.

Maar er zijn ook verklaringen die zich zowat in een grijze zone bevinden. Zo genereert elk levend wezen een minuscuul elektromagnetisch veld door hartslag en zenuwactiviteit (meetbaar met een ECG of EEG). Hoewel sommige Qigong-beoefenaars dit aanwijzen als het wetenschappelijke bewijs voor Qi, is dit lichaamseigen veld extreem zwak. De wetenschap is er tot nog toe niet over uit of dit veld sterk genoeg is om de krachtige 'magnetische' druk te veroorzaken soms voelt bij de Cheng Bao Zhuang houding; de fysiologische verklaring (bloedstroom en zenuwprikkeling) krijgt hierom wetenschappelijk de voorkeur.